Częste wyrazy do czytania, klasa 1 - darmowa lista do druku
Częste wyrazy to słowa, które w pierwszych tekstach wracają bez przerwy: „i”, „w”, „na”, „jest”, „to”, „mama”. Po polsku czyta się je tak, jak się pisze, więc dziecko może je po prostu odczytać. Chodzi o to, żeby z czasem robiło to od razu, bez składania głoska po głosce. Na tej liście do druku dla klasy 1 są najczęstsze słowa z pierwszych czytanek. Zacznij od 5–10 słów w tygodniu i powtarzajcie je codziennie.
Czym są częste wyrazy?
Częste wyrazy to niewielka grupa słów, bez których trudno ułożyć jakiekolwiek zdanie: „i”, „a”, „w”, „na”, „do”, „nie”, „to”, „jest”, „się”. W angielskim mówi się na nie sight words i wiele z nich dziecko musi zapamiętać w całości, bo nie czyta się ich tak, jak się je pisze (np. „said”, „was”). Polski działa inaczej: prawie każde z tych słów dziecko przeczyta głoskami. Nie uczymy ich więc na pamięć. Ćwiczymy je po to, żeby dziecko rozpoznawało je od razu i bez wysiłku.
Amerykańskie szkoły korzystają z list Dolcha i Fry'a, ułożonych dla angielskiego. Ta lista jest polska i składa się z 93 słów, które dziecko spotyka najwcześniej i najczęściej. Na początku są najkrótsze, potem zaimki i słowa pytające, a dalej proste rzeczowniki, czasowniki i przymiotniki z pierwszych czytanek. Kiedy dziecko czyta je od razu, nie musi się już skupiać na odczytywaniu i może myśleć o tym, co znaczy zdanie. Tak zaczyna się płynne czytanie. Przy słowach takich jak „się” i „już” zobaczysz serduszko: jedna litera brzmi w nich inaczej, niż wygląda, albo łatwo ją pomylić przy pisaniu.
Lista 93 częstych wyrazów dla klasy 1
Wskazówka: wydrukuj tę stronę, włóż ją do teczki albo wklej do zeszytu i odhaczaj każde słowo, które dziecko przeczyta od razu (w mniej niż 2 sekundy). Nie sprawdzasz, czy zna je na pamięć, tylko czy czyta je bez zatrzymywania się.
Tę darmową listę prowadzi Readigo, aplikacja na iOS dla dzieci w wieku 6–12 lat, która słucha, jak dziecko czyta na głos, i na bieżąco ocenia czytanie.
Dotknij każdego słowa, które dziecko czyta od razu, bez zatrzymywania się. Tu liczy się tempo.
91 do przeczytania głoskami · 2 z miejscem do zapamiętania
Jak korzystać z tej listy
- ✓Wybierz 5–10 słów na tydzień. Nie bierz całej listy naraz. Przy małych porcjach dziecko szybciej czuje, że mu idzie, i się nie zniechęca.
- ✓Powtarzaj z dzieckiem codziennie po 5 minut. Krótka powtórka każdego dnia daje więcej niż długie siedzenie raz w tygodniu. Słowa utrwalają się dzięki powtórkom rozłożonym w czasie.
- ✓Najpierw dokładnie, potem szybciej. Na początku dziecko spokojnie składa słowo z głosek albo sylab, a przy kolejnych powtórkach czyta je coraz szybciej. Słowo jest opanowane, gdy dziecko czyta je od razu, w mniej niż dwie sekundy.
- ✓Szukajcie tych słów w książkach. Po ćwiczeniu z listą znajdźcie te same słowa w bajce albo czytance. Dopiero gdy dziecko czyta je od razu w zwykłym tekście, wiadomo, że naprawdę je zna.
- ✓Raz w tygodniu wracaj do opanowanych słów. Bez powtórek nawet znane słowo może znowu zwolnić. Krótki przegląd raz w tygodniu wystarczy, żeby zostało na dobre.
Co mówią badania
Amerykański raport National Reading Panel (NRP, 2000) wymienia pięć podstaw sprawnego czytania: świadomość fonologiczną, znajomość związków między głoskami a literami, płynność, słownictwo i rozumienie tekstu. Najczęstsze słowa leżą na styku dwóch z nich: związków głoska–litera i płynności. Po polsku czyta się tak, jak się pisze, więc dziecko nie musi uczyć się tych słów na pamięć. Szybkie rozpoznawanie przychodzi z wielokrotnego, poprawnego odczytywania: każde udane przeczytanie mocniej utrwala słowo w pamięci. Dzięki temu dziecko przestaje składać każde słowo osobno i zaczyna płynnie czytać cały tekst. Na tym etapie mało które ćwiczenie daje tak szybki efekt.
Częste pytania
Ile częstych wyrazów powinien znać uczeń 1 klasy?
W polskiej szkole nie ma jednej obowiązkowej listy ani liczby. Dobrym celem na koniec klasy 1 jest mniej więcej sto najczęstszych słów, czyli tyle, ile zbiera ta lista. Ważniejsze od liczby jest tempo: słowo jest opanowane, gdy dziecko czyta je od razu, bez składania.
W jakiej kolejności ćwiczyć te słowa?
Od góry listy, nie alfabetycznie. Na początku są najkrótsze i najczęstsze słowa („i”, „a”, „w”, „na”, „do”, „nie”, „jest”), które pojawiają się prawie w każdym zdaniu. Każde z nich, kiedy już idzie samo, od razu przyspiesza czytanie.
Czy dziecko ma te słowa głoskować, czy uczyć się ich na pamięć?
Niech je odczytuje. Polski czyta się tak, jak się pisze, więc składanie z głosek albo sylab to tu właściwa droga, a uczenie się na pamięć nie jest potrzebne. Z każdym kolejnym przeczytaniem idzie szybciej, aż dziecko zacznie rozpoznawać słowo od razu. Serduszkiem oznaczyliśmy słowa z jednym trudniejszym miejscem, np. „ę” w „się”: warto je dziecku pokazać.
Chcesz wiedzieć, przy których słowach dziecko się zacina, kiedy czyta na głos? Readigo słucha i zaznacza słowa, które sprawiły mu trudność, także te częste, które jeszcze nie idą same.
Wypróbuj Readigo →49,99 zł/mies. lub 299,99 zł/rok. Możesz zrezygnować w każdej chwili.