Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania rodziców o czytanie dzieci, z krótkimi, konkretnymi odpowiedziami.
Jaka aplikacja pomoże dziecku, które nie chce czytać?
Nie ma jednej najlepszej aplikacji. Wszystko zależy od tego, dlaczego dziecko się broni. Frustruje się i wstydzi przy czytaniu na głos? Readigo cierpliwie podpowiada przy każdym słowie i niczego nie wytyka. Nudzi się? Epic ma ponad 40 000 książek, głównie po angielsku. Dopiero uczy się składać litery, w wieku 2–7 lat? Jeśli uczy się czytać po angielsku, zacznij od Reading Eggs albo Khan Academy Kids, a po polsku od książeczek do pierwszego czytania.
Czy jest aplikacja, która słucha, jak dziecko czyta na głos?
Tak. Readigo to aplikacja na iOS dla dzieci w wieku 6–12 lat. Słucha, jak dziecko czyta na głos, i na bieżąco ocenia czytanie. Rozpoznawanie mowy w Readigo jest dostosowane do dziecięcych głosów, a ocena obejmuje cztery rzeczy: poprawność, płynność, tempo i wyraźność. Zasady oceny opierają się na związkach między głoskami a literami, które badania nad czytaniem (Science of Reading) uznają za podstawę nauki czytania. Większość aplikacji dla dzieci w tym wieku nie ocenia głośnego czytania. Readigo powstało właśnie po to.
Jaka aplikacja do nauki czytania dla 8-latka?
Jeśli 8-latek czyta na poziomie swojej klasy albo lepiej, wybierz Readigo: codzienne czytanie na głos z podpowiedziami przy każdym słowie, oparte na badaniach nad czytaniem. Jeśli 8-latek czyta słabiej, niż wymaga klasa, połącz Readigo z systematyczną nauką liter i sylab (po polsku to książeczki do pierwszego czytania i ćwiczenia z nauczycielką, po angielsku na przykład Reading Eggs). Jeśli czyta dobrze, ale nie ma czego czytać, dodaj Epic dla większego wyboru książek (po angielsku).
Czy dysleksja jest dziedziczna?
Tak. Dysleksja jest w dużym stopniu dziedziczna. Jeśli jedno z rodziców ma dysleksję, dziecko ma 30–50% szans, że też ją będzie miało. Nawet 1 na 5 dzieci wykazuje pewne oznaki dysleksji. Na to, jak mózg przetwarza głoski i łączy je z literami, wpływa wiele genów naraz. Warto wychwycić ją wcześnie i zacząć systematyczne ćwiczenia z głoskami, literami i sylabami. Im szybciej zaczniesz, tym więcej się zmienia.
Jaka aplikacja do czytania jest najlepsza dla dziecka z dysleksją?
Nie ma jednej najlepszej aplikacji do czytania przy dysleksji. Podstawą jest systematyczna nauka czytania z przeszkolonym specjalistą: w Polsce z terapeutą pedagogicznym albo na szkolnych zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych, w USA na przykład w programie Orton-Gillingham. Aplikacja może przejąć codzienne ćwiczenie głośnego czytania, jeden z pięciu filarów nauki czytania, ale nie zastąpi jasnego uczenia głosek i liter. Readigo powstało dla dzieci w wieku 6–12 lat: słucha głośnego czytania, ocenia każde zdanie i zaznacza wyrazy, na których dziecko się potknęło. Dziecku z dysleksją daj je obok terapii, a nie zamiast niej.
Kiedy dziecko powinno czytać płynnie?
Większość dzieci w Polsce czyta płynnie pod koniec 2 klasy, czyli w wieku 8–9 lat. To orientacyjnie około 55 słów na minutę (sł./min), z naturalną intonacją. Rozrzut jest duży. Niektóre dzieci czytają płynnie już w wieku 6 lat, inne dopiero po 9. roku życia. Jedno i drugie mieści się w normie. Najwięcej daje codzienne, 15-minutowe czytanie na głos.
Czym różni się metoda głoskowa (phonics) od metody globalnej?
Metoda głoskowa (phonics) uczy dziecko odczytywać słowa, zamieniając litery na głoski: k-o-t daje „kot”. Metoda globalna (whole language) pomija kod i każe zgadywać słowa z obrazka i kontekstu. Amerykański National Reading Panel (2000) rozstrzygnął ten spór. Głoski wygrywają, i to wyraźnie, zwłaszcza u dzieci z trudnościami i u dzieci z dysleksją.
W jakim wieku dzieci powinny zacząć czytać?
Większość dzieci czyta proste słowa w wieku 4–5 lat, a samodzielnie około 6–7 lat. W Polsce litery poznaje się w przedszkolu i w zerówce, a szkolna nauka czytania zaczyna się w pierwszej klasie. Rozrzut jest duży: jedne dzieci czytają w wieku 4 lat, inne dopiero w 7. Jedno i drugie może być w porządku. Zbyt wczesne naciskanie przynosi odwrotny skutek. Najpierw ćwicz z dzieckiem słyszenie głosek i czytaj mu codziennie.
Jak długo dziecko powinno codziennie czytać na głos?
Celuj w 15 minut czytania na głos każdego dnia. Taką dawkę jako praktyczne minimum podaje Jim Trelease, a amerykański National Reading Panel potwierdził, że płynność najlepiej rozwija regularne czytanie na głos przy kimś, kto słucha. Codzienne 15 minut poprawia płynność, słownictwo i rozumienie bardziej niż jakikolwiek inny domowy sposób. Regularność wygrywa z długością. Czytajcie codziennie, a efekty będą się sumować.
Czy jest za późno, żeby moje dziecko nauczyło się czytać?
Nie. Nigdy nie jest za późno. Najłatwiej jest we wczesnych latach, ale dzieci i dorośli mogą nauczyć się czytać w każdym wieku. Kluczem jest systematyczna nauka czytania i regularne ćwiczenia. Badania pokazują, że nastolatki z dużymi zaległościami w czytaniu robią wyraźne postępy dzięki pomocy opartej na nauce głosek i liter. Metoda znaczy dużo więcej niż wiek. Mózg wciąż jest gotowy do nauki.
W jakim wieku dziecko powinno samo czytać książki z rozdziałami?
Większość dzieci zaczyna samodzielnie czytać książki z rozdziałami między 7. a 9. rokiem życia, w polskiej szkole zwykle między połową 1 a połową 2 klasy. Wcześniej albo później to też norma. Ważniejszy od wieku jest inny sygnał: czy technika czytania jest już na tyle automatyczna, że w głowie zostaje miejsce na samą historię. Najpierw przychodzą cienkie książeczki pomostowe z obrazkami (po polsku na przykład seria „Czytam sobie”, po angielsku Frog and Toad, Mercy Watson, Henry and Mudge). Długie powieści przychodzą później, około 9–10 lat.
Czy 5-latek ma opóźnienie w czytaniu?
Prawdopodobnie nie. W Polsce pięciolatek to starszak w przedszkolu i nikt nie oczekuje od niego czytania: litery dziecko poznaje głównie w zerówce, a szkolna nauka czytania zaczyna się w pierwszej klasie. Poza tym w wieku 5 lat norma jest bardzo szeroka: jedne dzieci znają wszystkie litery i odczytują proste słowa, inne ledwie rozpoznają swoje imię napisane drukiem, a obie grupy wyrastają na dobrych czytelników. W tym wieku nie liczy się to, czy dziecko czyta, tylko czy pojawia się kilka umiejętności, które czytanie poprzedzają: łączenie liter z głoskami, słyszenie rymów i pierwszej głoski w słowie oraz ciekawość książek. Jeśli brakuje ich jeszcze w zerówce, to inna rozmowa. Wcześniej prawie żaden pięciolatek nie jest „opóźniony”.
49,99 zł/mies. lub 299,99 zł/rok. Możesz zrezygnować w każdej chwili.